Acupunctuur krijgt de voorbije jaren steeds meer aandacht binnen de wetenschappelijke wereld. Hoewel het in de westerse gezondheidszorg nog geen vanzelfsprekend onderdeel van de geneeskunde is, groeit het wetenschappelijk onderzoek ernaar snel. Steeds meer studies helpen ons beter te begrijpen bij welke klachten acupunctuur kan helpen.

Om het overzichtelijk te houden, bespreek ik hier niet de volledige wetenschappelijke literatuur, maar focus ik op één recente en omvangrijke overzichtsstudie. Deze studie brengt de resultaten van honderden wetenschappelijke onderzoeken samen en biedt een brede en actuele kijk op de huidige stand van de kennis over acupunctuur.

De studie “The State of Evidence in Acupuncture: A Review of Meta-Analyses and Systematic Reviews of Acupuncture Evidence (Update 2017–2022)” van Hempen en Hummelsberger (2025) analyseerde 862 wetenschappelijke overzichtsstudies, gepubliceerd tussen 2017 en 2022. Samen geven deze onderzoeken inzicht in de effectiviteit van acupunctuur bij 184 verschillende medische aandoeningen.

De onderzoekers brachten de resultaten onder in vier categorieën, afhankelijk van wat de beschikbare wetenschappelijke literatuur laat zien:

• Positief effect: de beschikbare onderzoeken wijzen op een positief effect van acupunctuur.

• Potentieel positief effect: de resultaten zijn veelbelovend, maar het beschikbare bewijs is nog minder overtuigend.

• Onvoldoende of onduidelijk bewijs: er is momenteel onvoldoende informatie om betrouwbare conclusies te trekken.

• Geen aangetoond effect: de beschikbare onderzoeken tonen geen overtuigend effect aan (deze zullen dus ook niet verder besproken worden hieronder).

In deze overzichtsstudie werden 92 aandoeningen geïdentificeerd waarvoor de beschikbare literatuur wijst op een positief of potentieel positief effect van acupunctuur.

1. Sterk bewijs (evidentie voor een positief effect) – 10 aandoeningen

• Chronische pijn (algemeen)

• Lage rugpijn

• Knieartrose

• Misselijkheid en braken (na een operatie)

• Migraine

• Spanningshoofdpijn

• Vermoeidheid (gerelateerd aan kanker)

• Menopauzeklachten

• Vrouwelijke onvruchtbaarheid (als aanvulling op medische vruchtbaarheidsbehandelingen)

• Chronische prostatitis / chronisch bekkenpijnsyndroom bij mannen

Dit zijn de aandoeningen waarbij de onderzoekers de duidelijkste en meest betrouwbare positieve effecten vonden. Omvangrijke studies met veel patiënten laten zien dat acupunctuur beter werkt dan zowel ‘niets doen’ als sham-acupunctuur (nepbehandeling).

2. Veelbelovend bewijs (evidentie voor een potentieel positief effect) – 82 aandoeningen

Voor 82 aandoeningen wijzen de reviews in positieve richting, maar is het bewijs nog niet zo “stevig” of consistent als bij de top-10. Dit betekent dat er positieve signalen zijn, maar dat er vaak nog meer of betere studies nodig zijn. Onderstaande lijst van aandoeningen is gerangschikt per medisch vakgebied. Om het overzichtelijk te houden, heb ik een selectie gemaakt van aandoeningen die relevant en regelmatig voorkomend zijn in de Traditionele Chinese Gezondheidszorg en die tijdens mijn opleiding tot acupuncturist aan bod kwamen. De volledige lijst van aandoeningen die in het artikel worden besproken, kunt u terugvinden in het oorspronkelijke artikel.

• Sportacupunctuur en spier- en gewrichtsklachten: chronische wijdverspreide pijn en gevoeligheid (fibromyalgie), tenniselleboog, spier- en bindweefselpijn, reumatoïde artritis, ischias (zenuwpijn die vanuit de onderrug of bil naar het been uitstraalt) en pijnlijke spierknopen (triggerpoints).

• Vrouwengezondheid: dysmenorroe (menstruatiepijn), endometriose, polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), premenstrueel syndroom (PMS), pijn tijdens de bevalling, IVF-ondersteuning, chronische bekkenpijn.

• Mentale gezondheid: depressieve klachten, anorexia en slapeloosheid.

• Pijnklachten: algemene pijnstilling, onmiddellijke pijnverlichting, spier- en bindweefselpijn.

• Neurologische aandoeningen: alzheimerdementie, aangezichtsverlamming, chronische rug- en nekpijn, zenuwpijn na gordelroos, chronisch vermoeidheidssyndroom, klachten na een beroerte (bv. spierstijfheid en verhoogde spierspanning), tics.

• Kankergerelateerde klachten (als aanvullende ondersteuning): klachten tijdens of na radiotherapie (bestraling), verminderde eetlust, gewrichts- en spierpijn, klachten als gevolg van behandelingen voor borstkanker, slapeloosheid, opvliegers door chemotherapie, een verlaagd aantal witte bloedcellen door chemotherapie, zenuwschade of zenuwpijn als gevolg van chemotherapie en constipatie.

• Maag- en darmklachten: darmobstructie, prikkelbare darm met voornamelijk diarree, functionele maagklachten (zoals een opgeblazen gevoel, snel vol zitten of maagpijn) en maag-darmklachten na het eten.

• Neus-keel-oor: sinusitis en allergische rhinitis (hooikoorts).

• Long- en luchtwegproblemen: astma en COPD

• Hart- en vaatziekten: stabiele angina pectoris (pijn of druk op de borst door een verminderde bloedtoevoer naar het hart), extrasystolen (extra hartslagen) en hartritmestoornissen.

• Urologische klachten: erectiestoornissen, urineverlies, moeite met plassen of urineretentie en urineweginfecties (blaasontsteking).

3. Onvoldoende of onduidelijk bewijs - 92 aandoeningen

Om het overzichtelijk te houden, focus ik hieronder op de aandoeningen binnen sportacupunctuur, vrouwengezondheid en mentale gezondheid (de domeinen waarin ik mij verder wil verdiepen - zie ‘specialisaties’) waarvoor het wetenschappelijk bewijs momenteel nog onvoldoende of onduidelijk is. Dit betekent niet noodzakelijk dat acupunctuur niet kan helpen, maar wel dat er op dit moment onvoldoende of onduidelijk wetenschappelijk bewijs beschikbaar is. Wie graag meer details leest, kan de volledige lijst rechtstreeks in het oorspronkelijke artikel raadplegen.

• Sportacupunctuur en spier- en gewrichtsklachten: enkelpijn, de ziekte van Bechterew, carpaletunnelsyndroom, frozen shoulder (stijve en pijnlijke schouder), hand- en polsklachten, heupartrose, hernia van de onderrug, nekpijn, artrose, fasciitis plantaris (peesplaatontsteking onder de voet), hielpijn, pijn ter hoogte van het bekken en heiligbeen, spier- en sportgerelateerde klachten en kaak- en kaakgewrichtsklachten.

• Vrouwengezondheid: zwangerschapsmisselijkheid en -braken, ondersteuning bij het op gang brengen van de bevalling, postnatale depressie en vroegtijdige eierstokinsufficiëntie (verminderde werking van de eierstokken).

• Mentale gezondheid: verslavingsproblematiek, angstklachten, nachtelijk huilen, bedplassen tijdens de nacht, posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Wat betekent dit voor u als cliënt?

Een belangrijke algemene vaststelling uit deze studie is dat zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek naar acupunctuur de voorbije jaren zijn toegenomen. Maar wat betekent deze informatie nu concreet voor u als cliënt?

• Bij de 10 aandoeningen waarvoor sterkere aanwijzingen voor een positief effect werden gevonden, is er relatief veel wetenschappelijke ondersteuning voor het gebruik van acupunctuur.

• Bij de 82 aandoeningen waarvoor een potentieel positief effect werd gevonden, zijn de resultaten veelbelovend, maar is het bewijs minder overtuigend. Acupunctuur kan hier voor sommige mensen een zinvolle aanvulling zijn, afhankelijk van de individuele situatie.

• Bij de overige 92 aandoeningen is het huidige wetenschappelijke bewijs onvoldoende of werd er geen duidelijk effect gevonden. Dit betekent niet noodzakelijk dat acupunctuur niet kan helpen, maar wel dat er op dit moment onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing is om daar betrouwbare conclusies over te trekken.

Hoewel deze overzichtsstudie een brede waaier aan aandoeningen omvat, is het belangrijk te benadrukken dat tijdens mijn opleiding tot acupuncturist ook heel wat andere ziektebeelden aan bod kwamen die in deze analyse niet werden onderzocht of niet werden opgenomen. Het feit dat ze hier ontbreken sluit dus niet uit dat acupunctuur bij bepaalde klachten toch een waardevolle ondersteuning kan bieden.

Heeft u vragen over uw specifieke situatie of wilt u weten of acupunctuur voor u zinvol kan zijn, dan kan u mij steeds contacteren via het contactformulier.